Điêu khắc rồng thời lý

Trải qua những thời kỳ phong con kiến Lý – è cổ – Lê, thẩm mỹ và nghệ thuật trang trí, chạm trổ trong Hoàng thành bao hàm bước kế thừa, đồng thời cách tân và phát triển thêm nhiều mô tuýp, phe phái mới, tạo cho sự phong phú nhưng thống nhất: tất cả vì sự thống lĩnh của ngôi vị thiên tử.

Bạn đang xem: Điêu khắc rồng thời lý

*

Rồng đá thời Lê

Thời Lý, Phật giáo được các nhà vua quan trọng đặc biệt khuyến khích, tới mức sử gia Lê Văn Hưu yêu cầu viết rằng: “Nhân dân vượt nửa là sư sãi, trong nước nơi nào cũng bao gồm chùa chiền”. Chính vì thế, nghệ thuật trang trí, chạm trổ trong Hoàng thành thời Lý là sự kết hợp hài hòa giữa hình tượng của uy quyền và biểu tượng của Phật giáo. Mẫu rồng, phượng nằm gọn trong mẫu cánh sen, lá đề đó là sự bội nghịch ánh rõ rệt nhất xu hướng phối kết hợp giữa “vương” cùng “đạo”.

Nghệ thuật trang trí, điêu khắc thời Lý cực kỳ độc đáo, hầu hết dựa trên cấu tạo từ chất gốm, đất (nung) và đá. Đề tài được ưa dùng nhất vào thời kỳ này là dây leo, mây, nước, hoa sen, hoa cúc, lá đề, rồng uốn khúc mềm mại, nhàn hạ trên sóng nước – mơ ước xuất phân phát nền nntt lúa nước, đôi khi cũng đề đạt sự tích gắn liền với vị vua đầu triều ở trong phòng Lý: Vừa dời đô cho tới Đại La đã nhận thức thấy điềm long vàng cất cánh lên từ sông nước.

Nét rất đặc thù trong thẩm mỹ trang trí, chạm trổ triều Lý thể hiện ở hình tượng nhỏ rồng. Long trong nghệ thuật trang trí, điêu khắc thời Lý không thể hiện sự uy vũ, mà hiện hữu lên vẻ thanh tao, mơ mộng, lãng mạn, khoan hòa cùng vị tha như triết lý của nhà Phật, sản phẩm công nghệ triết lý luôn luôn khuyên răn con người ta kiêng xa vòng bạo lực, tránh xa ham mong thể hiện tại sức mạnh.

Thời Trần, với ý thức thượng võ cùng niềm từ hào về sức mạnh 3 lần làm tan giặc Nguyên – Mông, quân giặc từng gieo giắc nỗi gớm sợ, chết người ở ngẫu nhiên nơi nào bao gồm vó ngựa chiến của bọn chúng phi qua – thì tế bào tuýp phô trương sức mạnh trong nghệ thuật và thẩm mỹ trang trí, chạm trổ được biểu lộ khá rõ nét. Tuy rằng, thời Trần, đạo Phật vẫn còn đó rất phổ cập trong xã hội, cùng nhà è cũng vẫn thực hiện sự phối hợp giữa biểu tượng Phật giáo với hình tượng vương quyền trong các thành phầm trang trí, điêu khắc, cơ mà triết lý phật giáo tránh xa sự phô trương sức mạnh đã hết là côn trùng ràng buộc quá lớn đối với nhà Trần. Những đường nét trang trí, chạm trổ nhà Trần đã dần dần thoát ly ngoài sự mượt mại, uyển chuyển, tinh tế của thời Lý, gửi sang tôn thờ phần lớn đường đường nét phóng khoáng, bạo dạn mẽ, diễn tả sức táo tợn và uy quyền. Rõ rệt nhất là sự chuyển đổi trong tế bào tuýp tạo ra hình nhỏ rồng. Rồng thời trằn to khỏe rộng rồng thời Lý, khía cạnh to với dữ tợn hơn với 5 móng vuốt sắc nhọn dưới mỗi bàn chân. đồ vật liệu phổ cập được sử dụng trong nghệ thuật và thẩm mỹ trang trí, đụng khắc thời trằn đã không ngừng mở rộng hơn thời Lý, bao hàm cả đá, gốm, khu đất (nung) cùng gỗ.

Xem thêm: Tra Cứu Điểm Hà Nam Năm 2021 Chính Xác Nhất, Sở Gd&Đt Hà Nam

Bước quý phái thời Lê, Phật giáo không hề được trọng vọng, nhường cách cho Nho giáo. Điều này cũng dễ hiểu, vày tư tưởng của đạo nho rất gần gụi với cơ chế quân nhà ở bất kỳ đâu, vày thế, người ta vẫn call Nho giáo là đạo “trị quốc”. Phần đông đề thi trong quá trình thi cử đều bắt nguồn từ tư tưởng chủ đạo của Nho giáo, vì vậy đã tạo nên một lực lượng nhà Nho đông đảo trong buôn bản hội, trong những số ấy có những người thăng tiến trong con phố quan chức, những người dân không thăng tiến thì phù hợp với nghề thầy Nho, và những lớp thế hệ đơn vị Nho khác tiếp diễn ra đời, sản xuất thành thế đứng vững chãi của Nho giáo bên dưới thời Lê.

Do ảnh hưởng nặng nài nỉ của bốn tưởng Nho giáo, thẩm mỹ và nghệ thuật trang trí, chạm trổ thời Lê cũng mang nặng tính khuôn thước, chủng loại mực. Do thế, những người thợ bằng tay thủ công không được khuyến khích nhằm thăng hoa trong mỗi lần trí tuệ sáng tạo ra hầu như tác phẩm trang trí, điêu khắc. Tính nghệ thuật, tính rất dị trong các tác phẩm trang trí, điêu khắc thời Lê do vậy không tốt như thời Lý và thời Trần.

Các thành phầm điêu khắc bên dưới thời Lê được giữ lại trọn vẹn nhất cho đến thời điểm bây giờ là 11 bé rùa team bia vào Văn Miếu. 11 con rùa này cũng phản ánh khá rõ tính khuôn thước trong nghệ thuật và thẩm mỹ điêu khắc thời Lê. Đôi rồng đá thềm năng lượng điện Kính Thiên, còn lưu giữ đến ngày này trong khu trung thật tình cổ Hà Nội, cũng không thoát ly được tư tưởng của Nho giáo, mang tính mẫu mực của biểu tượng rồng đế vương vãi với dáng vóc trang nghiêm, dữ tợn.

Tóm lại, nghệ thuật và thẩm mỹ trang trí, điêu khắc trong Hoàng thành, thể hiện qua các di tích, di vật trên mặt đất và mới được khai quật, đều sở hữu những nét đặc sắc mang tính thay mặt đại diện cao mang đến nhận thức với hệ bốn tưởng ngơi nghỉ mỗi thời.